Nowości:

Bezpłatne publikacje
Nowe wersje publikacji na temat kontroli obiektów budowlanych.
>>szczegóły 
Kominy
Zasady przeglądów technicznych kominów.
>> szczegóły 


Spis treści
 

Kwalifikacje osób przeprowadzających kontrole

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. (Warszawa, dnia 24 września 2014 r. Poz. 1278) "w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie" określa zasady i sposób stwierdzania przygotowania zawodowego, wymaganego od osób podejmujących się pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Decyzje o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie zwane są potocznie "uprawnieniami budowlanymi". Uprawnienia budowlane wydawane są w niżej wymienionych specjalnościach techniczno-budowlanych (załącznik nr 2):
- architektonicznej,
- konstrukcyjno-budowlanej,
- mostowej,
- drogowej,
- kolejowej,
- hydrotechnicznej,
- wyburzeniowej,
- telekomunikacyjnej,
- instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych,
- instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 828 ze zmianą z dnia 20 lipca 2005 r. - Dz. U. z dnia 29 lipca 2005 r.) "w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci " określa rodzaje prac, stanowisk oraz urządzeń, instalacji i sieci energetycznych, przy których eksploatacji jest wymagane posiadanie kwalifikacji. § 5. 1. 2 przywołanego rozporządzenia dokładnie podaje wymagania kwalifikacyjne dla osób zajmujących się dozorem urządzeń, instalacji i sieci; osoby te muszą posiadać uprawnienia do nadzoru nad właściwą eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci oraz do kierowania czynnościami osób posiadających kwalifikacje do wykonywania prac w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym (legitymujące się świadectwami kategorii „E"). Istnieją więc dwa, różniące się od siebie uprawnienia, upoważniające do odmiennych czynności: świadectwa kwalifikacyjne kategorii „D" (dozór) i „E" (eksploatacja). Na podstawie § 6 tegoż rozporządzenia można jednoznacznie stwierdzić, że szersze wymagania z zakresu wiedzy stawiane są przed osobami ubiegającymi się o świadectwa kwalifikacyjne kategorii „D" - w szczególności dotyczy to znajomości przepisów, norm, instrukcji itd. Wymienione wyżej uprawnienia nazywane są potocznie "uprawnieniami energetycznymi".


Przeprowadzenie kontroli okresowej można powierzyć wyłącznie osobom mającym odpowiednie kwalifikacje:
a) w zakresie estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia: osobom posiadającym uprawnienia w specjalności architektonicznej. Osoby, które mają uprawnienia konstrukcyjno-budowlane, z dodatkowym wpisem upoważniającym do sporządzania jakichkolwiek rozwiązań architektonicznych, także mogą wykonać ten rodzaj kontroli. Zakres wykonywanej kontroli nie wymaga nadzwyczajnej wiedzy architektonicznej. Jeśli właściciel obiektu lub jego zarządca uzna, że charakter obiektu i otoczenia jest szczególnej wagi, albo - że kontrola powinna także wskazać kierunki nadania otoczeniu i obiektowi szczególnych walorów artystyczno-architektonicznych, powinien skorzystać z pomocy osoby o uprawnieniach stricte architektonicznych. Warto w tym miejscu zapoznać się z pierwszą częścią sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2002 r.(SA/Rz 77/2002): "Przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka";
b) w zakresie elementów konstrukcyjno-budowlanych obiektu: osobom posiadającym uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej;
c) instalacji sanitarnych w budynku: osobom posiadającym uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych;
d) instalacji gazowych: osobom posiadającym uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Prawo budowlane dopuszcza, aby kontrolę stanu technicznego instalacji gazowych przeprowadzały osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych - czyli posiadające kwalifikacje kategorii "D", tak zwane "uprawnienia energetyczne";
e) instalacji elektrycznych: posiadającym uprawnienia budowlane w zakresie specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. Prawo budowlane dopuszcza, aby kontrolę stanu technicznego instalacji elektrycznych i piorunochronnych, w tym także badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, przeprowadzały osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych - czyli posiadające kwalifikacje kategorii "D".
f) piorunochronnej: posiadającym uprawnienia budowlane w zakresie specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, i osoby posiadające uprawnienia energetyczne (jak wyżej).
g) w zakresie badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej:
- stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń,
- oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, osobom, które powinny legitymować się uprawnieniami energetycznymi typu "D" albo uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności instalacyjnej.
h) w zakresie oceny efektywności energetycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji, ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy chłodniczej nominalnej większej niż 12 kW, także osobom, które powinny legitymować się uprawnieniami energetycznymi typu "D" albo uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej.

   

W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej: "w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci " podano wykaz rodzajów urządzeń, instalacji i sieci, przy eksploatacji których jest wymagane posiadanie kwalifikacji. Wykaz ten obejmuje następujące 3 grupy:
Grupa 1. Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną,
Grupa 2. Urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne,
Grupa 3. Urządzenia, instalacje i sieci gazowe wytwarzające, przetwarzające, przesyłające, magazynujące i zużywające paliwa gazowe.
Egzaminy mogą być prowadzone osobno dla każdej grupy uprawnień (Grupa 1, Grupa 2 lub Grupa 3). Osoby zajmujące się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji obowiązane są posiadać kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisje kwalifikacyjne. W nowych przepisach ustawy Prawo energetyczne zamieszczono nowe zasady kontroli kwalifikacji (Art. 54). Tekst jednolity ustawy Prawo energetyczne został opublikowany 15 czerwca 2012 r., Dz. U. 2012, poz. 1059; ostatniej zmiany dokonano ustawą z dnia 27 maja 2015 r. (poz. 942). W razie stwierdzenia, że eksploatacja urządzeń, instalacji lub sieci jest prowadzona niezgodnie z przepisami dotyczącymi ich eksploatacji, na wniosek pracodawcy, inspektora pracy, Prezesa URE lub innego organu właściwego w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią, sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych należy powtórzyć. Sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych przeprowadza się także w przypadku:
1) wniosku pracodawcy:
a) gdy osoba zajmująca się eksploatacją sieci, urządzeń lub instalacji określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6, posiada kwalifikacje potwierdzone świadectwem, ale w ciągu kolejnych pięciu lat nie zajmowała się eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci, których uprawnienie dotyczy,
b) który dokonał modernizacji lub innej istotnej zmiany parametrów urządzeń, instalacji lub sieci;
2) osób, o których mowa w ust. 1, zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci, świadczących usługi na rzecz konsumentów w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.5) oraz mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców, w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co pięć lat.

   

Podsumujmy informacje podane wyżej. Zaświadczenie kwalifikacyjne w zakresie dozoru nad eksploatacją urządzeń energetycznych, zwane potocznie "uprawnieniami energetycznymi", przyznawane są na podstawie cytowanego wyżej przepisu osobom spełniającym określone wymagania w zakresie wykształcenia zawodowego i stażu pracy na podstawie pomyślnego wyniku egzaminu złożonego przed komisją egzaminacyjną. Osoby dokonujący przeglądu instalacji:
- gazowej,
- elektrycznej,
- piorunochronnej,
oraz wykonujące badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie:
- stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń,
- oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.
powinni legitymować się uprawnieniami energetycznymi typu "D". Oczywiście, kontrole w podanym zakresie przeprowadzają także osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, zgodnie z podstawową zasadą Prawa budowlanego.

W uzupełnieniu omawianej tematyki proszę zapoznać się z zasadami przeglądów przewodów kominowych ...

 

 
 
  © Copyright 2002 - 2017 Andrzej Jan Wiktor, Nowy Sącz. Wszelkie prawa zastrzeżone.