Kwalifikacje członków komisji

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2006 r. "w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie" (Dz. U. Nr 96, poz. 817) ze zmianą z dnia 5 listopada 2007 r. (Dz. U. 210, poz. 1528 z dnia 14 listopada 2007 r.) określa zasady i sposób stwierdzania przygotowania zawodowego, wymaganego od osób podejmujących się pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Decyzje o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie zwane są potocznie "uprawnieniami budowlanymi". Uprawnienia budowlane wydawane są w niżej wymienionych specjalnościach techniczno-budowlanych:
- architektonicznej,
- konstrukcyjno-budowlanej,
- drogowej,
- mostowej,
- kolejowej,
- wyburzeniowej,
- telekomunikacyjnej,
- instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych,
- instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 828 ze zmianą z dnia 20 lipca 2005 r. - Dz. U. z dnia 29 lipca 2005 r.) "w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci " określa rodzaje prac, stanowisk oraz urządzeń, instalacji i sieci energetycznych, przy których eksploatacji jest wymagane posiadanie kwalifikacji. § 5. 1. 2 przywołanego rozporządzenia dokładnie podaje wymagania kwalifikacyjne dla osób zajmujących się dozorem urządzeń, instalacji i sieci; osoby te muszą posiadać uprawnienia do nadzoru nad właściwą eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci oraz do kierowania czynnościami osób posiadających kwalifikacje do wykonywania prac w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym (legitymujące się świadectwami kategorii „E"). Istnieją więc dwa, różniące się od siebie uprawnienia, upoważniające do odmiennych czynności: świadectwa kwalifikacyjne kategorii „D" (dozór) i „E" (eksploatacja). Na podstawie § 6 tegoż rozporządzenia można jednoznacznie stwierdzić, że szersze wymagania z zakresu wiedzy stawiane są przed osobami ubiegającymi się o świadectwa kwalifikacyjne kategorii „D" - w szczególności dotyczy to znajomości przepisów, norm, instrukcji itd. Wymienione wyżej uprawnienia nazywane są potocznie "uprawnieniami energetycznymi".


Przeprowadzenie kontroli okresowej można powierzyć wyłącznie osobom mającym odpowiednie kwalifikacje:
a) w zakresie estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia: osobom posiadającym uprawnienia w specjalności architektonicznej. Warto w tym miejscu zapoznać się z pierwszą częścią sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2002 r.(SA/Rz 77/2002): "Przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka";
b) w zakresie elementów konstrukcyjno-budowlanych obiektu: osobom posiadającym uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej;
c) instalacji sanitarnych w budynku: osobom posiadającym uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych;
d) instalacji gazowych: osobom posiadającym uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Prawo budowlane dopuszcza, aby kontrolę stanu technicznego instalacji gazowych przeprowadzały osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych - czyli posiadające kwalifikacje kategorii "D", tak zwane "uprawnienia energetyczne";
e) instalacji elektrycznych: posiadającym uprawnienia budowlane w zakresie specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. Prawo budowlane dopuszcza, aby kontrolę stanu technicznego instalacji elektrycznych i piorunochronnych, w tym także badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, przeprowadzały osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych - czyli posiadające kwalifikacje kategorii "D".
f) piorunochronnej: posiadającym uprawnienia budowlane w zakresie specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, i osoby posiadające uprawnienia energetyczne (jak wyżej).
g) w zakresie badania instalacji elektrycznej i piorunochronnej:
- stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń,
- oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów, osobom, które powinny legitymować się uprawnieniami energetycznymi typu "D" albo uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności instalacyjnej.
h) w zakresie oceny efektywności energetycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji, ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy chłodniczej nominalnej większej niż 12 kW, także osobom, które powinny legitymować się uprawnieniami energetycznymi typu "D" albo uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej.

W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej: "w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci " podano wykaz rodzajów urządzeń, instalacji i sieci, przy eksploatacji których jest wymagane posiadanie kwalifikacji. Wykaz ten obejmuje następujące 3 grupy:
Grupa 1. Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną,
Grupa 2. Urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne,
Grupa 3. Urządzenia, instalacje i sieci gazowe wytwarzające, przetwarzające, przesyłające, magazynujące i zużywające paliwa gazowe.
Egzaminy mogą być prowadzone osobno dla każdej grupy uprawnień (Grupa 1, Grupa 2 lub Grupa 3). Osoby zajmujące się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji obowiązane są posiadać kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisje kwalifikacyjne. W nowych przepisach (Dz. U. 205, poz. 1208 z dnia 29 września 2011 r.) ustawy Prawo energetyczne zamieszczono nowe zasady kontroli kwalifikacji. W razie stwierdzenia, że eksploatacja urządzeń, instalacji lub sieci jest prowadzona niezgodnie z przepisami dotyczącymi ich eksploatacji, na wniosek pracodawcy, inspektora pracy, Prezesa URE lub innego organu właściwego w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią, sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych należy powtórzyć. Sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych przeprowadza się także w przypadku:
1) wniosku pracodawcy:
a) gdy osoba zajmująca się eksploatacją sieci, urządzeń lub instalacji określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6, posiada kwalifikacje potwierdzone świadectwem, ale w ciągu kolejnych pięciu lat nie zajmowała się eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci, których uprawnienie dotyczy,
b) który dokonał modernizacji lub innej istotnej zmiany parametrów urządzeń, instalacji lub sieci;
2) osób, o których mowa w ust. 1, zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci, świadczących usługi na rzecz konsumentów w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.5) oraz mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców, w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co pięć lat.

Podsumujmy informacje podane wyżej. Zaświadczenie kwalifikacyjne w zakresie dozoru nad eksploatacją urządzeń energetycznych, zwane potocznie "uprawnieniami energetycznymi", przyznawane są na podstawie cytowanego wyżej przepisu osobom spełniającym określone wymagania w zakresie wykształcenia zawodowego i stażu pracy na podstawie pomyślnego wyniku egzaminu złożonego przed komisją egzaminacyjną. Osoby dokonujący przeglądu instalacji:
- gazowej,
- elektrycznej,
- piorunochronnej,
oraz wykonujące badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie:
- stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń,
- oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.
powinni legitymować się uprawnieniami energetycznymi typu "D". Oczywiście, kontrole w podanym zakresie przeprowadzają także osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, zgodnie z podstawową zasadą Prawa budowlanego.

W uzupełnieniu omawianej tematyki proszę zapoznać się z zasadami przeglądów przewodów kominowych ...